Jávrebainjárgga Dállodoallu (3)

Stálla (nr.4)

Stálla lei heastta várás. Dát stálla gullá Jávrebainjárgga dállodollui.

Sálla huksejuvvui dábálaččat nu ahte lea sadji guovtti hestii, go visti ii sáhte báljo unnibun dahkat. Das lea maid láhtti ja feaskkir gaskkas. Heastta rátnu ja leaŋggat lávejit heaŋgát seainnis. Stállas lea heastta várás maiddái čáhcelihtti ja suoinnit. Rátnu adno go buollášin vudje heasttain dahje go heasta gárta guhkebuš olgun čuožžut. De šlivgejit ránu heastta sealggi ala.

Stálla dáhkki lei divvojuvvon 1975:s, duojárin lei Jovnna Ovllá, Jon Ole Andersen. Olles stálla lei divvojuvvon 1996–1997:s. Stálla restaurerema dahke Ovllá Nillá Ovllá Alvin (Alvin Vuolab) ja museabargi Thorolf Bjørnback. Fágalaš ovddasvástideaddjin lei Greita-Ánte Osvald (Osvald Guttorm).

Heasta ja stálla

1997:s Sámiid Vuorká-Dávvirat dokumenterii suoidnerádjama.  Govain oaidná museabargi Osvald Guttorm guhte lea leŋgen heastta suoidnerádjama várás.

Heasttas leat leŋgget, vai sáhttá reaga geassit. Leat guovttelágan heasttaleŋgget: luogáleŋgget ja siláleŋgget. Luogáleŋgget heasttas leat eambbo čikŋaatnui go siláleŋgget, mat fas leat bargoatnui. Siláleŋggiin eai leat hearvvat. Leŋggiid dahke soagis, mii lei nanu muorra. Niskebáddi doallá leŋggiid bajágeaži ovttas ja raddebáddi fas vuolageaži. Máŋga smávva golkka leat čadnon bággái, mat čuodjalit go heasta njolggiida. Heastta suittiin leat njálbmeruovddit. Galgá daid gieđain ligget buollašiin ovdalgo heastta njálbmái bidjá.

Geresleŋgget leat seammaláganat go eará leŋgget. Dat leat gassa báttis vuottaráippis gitta, mii fas lea geresnjunis gitta. Dan nuppi geažis lea čoavjjevuolosmuorra, mii čadno hestii.

Guolggat mat leat seaibbis dahje hárjjis, gohčoduvvojit šuovkan dahje juovkan. Čárisguolggat leat buot garra guolggat. Fátmi lea heastta oassi gokko leŋgget bohtet.

Fjorek/Fjorán lea Norgga heastanálli, eandalit Vestlánddas geavahedje dan bargoheastan. Odne dat geavahuvvo sihke bargoheastan, riidemii ja vuodjimii. Fjorán heasta lea gaskameari mielde badjelaš 140 cm allat. Fjorán gullá poninállái, muhto Norggas atnet dan heastan eaige ponin. Dovdomearka lea čáhppes sárggis hárjjis čielggemiel´ gitta seaibešuvkii. Fjorán lea gierdil, skutni ja sávri. Heasta lea virttis ja bissil ceakko-báikkiin.

Heastta lea álki dápmat, heasta guldala ja luohttá olbmuide. Dámahallojuvvon heasta lea hárjánan ahte olbmot gieđahallet dan.

Heastta biebmat stállas. Hestii suvrrustedje skálus biepmu. Bidje jáffuid skállui, vušše čázi, njorrejedje skállui ja firro dan suohkadin. Heasta ii bora luvttáid. Gieddesuoinnit ja niitosuoinnit dasa galget. Čázi ferte guoddit hestii stállii.

Govat gullet SVD govvačoakkáldahkii.  Govvejeaddjin lei museabargi Berit Åse Johnsen. Govvadokumentašuvdna láktasa SVD prošektii “Hehke geavaheapmi” olgomuseas  jagis 1997.

Sahástellet (nr.6)

Sahástellet lea huksenávdnasiid saháma várás. Dat sáhttá huksejuvvot hui stuorisin dahje unnibun.

Jagiin 2006–2007 Jávrebainjárgga stobu dáhkki restaurerejuvvui. Geasset 2006 dáhki divvuma oktavuođas ledje guokte sahástellega huksejuvvon.

Dán prošeavtta čađahedje Ronald Renmælmo, Siv Holmin, Biera Biret Biera (Per Erik Tretnes) ja museabargi Thorolf Bjørnback

Seammasullasaš sahástellet lei maiddái Jávrebainjárgga dállodoalus.

Sahástellegiin sahájedje beziid, hirssaid ja fielluid árbevirolaš vuogi mielde. Dat lea vuogas go guokte olbmo sáhttet guhkes saháin sahát ávdnasiid dološ vugiid mielde.

Berit Åse Johnsen muitala olgomusea birra 2018:s. Govvejeaddji: Jelena Porsanger

[VIDEO]

[Ovddit siidu] [Boahtte siidu]