{"id":8796,"date":"2021-02-04T16:43:28","date_gmt":"2021-02-04T15:43:28","guid":{"rendered":"\/?p=8796"},"modified":"2021-02-05T15:59:57","modified_gmt":"2021-02-05T14:59:57","slug":"lihkku-sami-albmotbeivviin","status":"publish","type":"post","link":"\/se\/lihkku-sami-albmotbeivviin\/","title":{"rendered":"LIHKKU S\u00c1MI \u00c1LBMOTBEIVVIIN!"},"content":{"rendered":"<h2><strong>MIN<\/strong><strong> KULTUR<\/strong><strong>\u00c1RBBI M\u00c1HCAHEAPMI S\u00c1PM\u00c1I<\/strong><\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Geah\u010da s\u00e1mi d\u00e1vviriid mat bohtet museai <\/strong><strong>B\u00e5\u00e5stede-pro\u0161eavtta bokte<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Li\u014bka neahtta\u010d\u00e1j\u00e1hussii lea vuollelis: &#8220;Bagadus neahtta\u010d\u00e1j\u00e1hussii&#8221;<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_4834\" class=\"thumbnail wp-caption alignleft\" style=\"max-width: 295px;\">\n    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4834 size-medium\" title=\"nfsa_1725_la_djogahpir_hornlue.png\" src=\"https:\/\/rdm.no\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/nfsa_1725_la_djogahpir_hornlue-295x300.png\" alt=\"Samisk hornelue r\u00f8d med fargerike b\u00e5nd\" width=\"295\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/rdm.no\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/nfsa_1725_la_djogahpir_hornlue-295x300.png 295w, https:\/\/rdm.no\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/nfsa_1725_la_djogahpir_hornlue-768x781.png 768w, https:\/\/rdm.no\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/nfsa_1725_la_djogahpir_hornlue.png 844w\" sizes=\"auto, (max-width: 295px) 100vw, 295px\" \/>    <figcaption class=\"caption wp-caption-text\">L\u00e1djogahpir Norgga \u00c1lbmotmuseas S\u00e1miid Vuork\u00e1-D\u00e1vviriidda<\/figcaption>\n<\/figure>\n<p><strong>Mii s\u00e1vvat s\u00e1mi \u00e1lbmogii lihku beivviin!<\/strong><\/p>\n<p>\u00c1vvobeaivve mii h\u00e1liidit gudnejahttit s\u00e1mi \u00e1lbmoga kultur\u00e1rbbi. S\u00e1miid Vuork\u00e1-D\u00e1vvirat \u010dalmmustahttet s\u00e1mi kultur\u00e1rbbi buohkaid v\u00e1r\u00e1s ja buohkaide ol\u00e1muttos. Mii \u00e1vvudit dan beaivvi neahta bokte.<\/p>\n<p>Oahp\u00e1snuva s\u00e1mi historjj\u00e1la\u0161 d\u00e1vviriidda sm\u00e1vva ovdanbuktima bokte neahtas. D\u00e1t d\u00e1vvirat soitet leat erenoam\u00e1\u017eit bero\u0161tahttit K\u00e1r\u00e1\u0161joga \u00e1lbmogii, daningo d\u00e1t bohtet K\u00e1r\u00e1\u0161joga ja Deanu guovllus B\u00e5\u00e5stede-pro\u0161eavtta bokte.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>B\u00e5\u00e5stede: d\u00e1vvirat bohtet ruoktot S\u00e1pm\u00e1i<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_4833\" class=\"thumbnail wp-caption alignright\" style=\"max-width: 244px;\">\n    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4833 size-medium\" src=\"https:\/\/rdm.no\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/nfsa_3990_gahpir_lue-244x300.png\" alt=\"Tradisjonell samisk lue for menn r\u00f8d farge\" width=\"244\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/rdm.no\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/nfsa_3990_gahpir_lue-244x300.png 244w, https:\/\/rdm.no\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/nfsa_3990_gahpir_lue.png 641w\" sizes=\"auto, (max-width: 244px) 100vw, 244px\" \/>    <figcaption class=\"caption wp-caption-text\">\u010ciehgahpir Norgga \u00c1lbmotmuseas S\u00e1miid Vuork\u00e1-D\u00e1vviriidda<\/figcaption>\n<\/figure>\n<p>B\u00e5\u00e5stede lea pro\u0161eakta s\u00e1mi kultur\u00e1rbbi m\u00e1hcaheamis S\u00e1pm\u00e1i. Norgga \u00c1lbmotmusea, Kulturhistorjj\u00e1la\u0161 musea Oslos ja S\u00e1mediggi \u00e1lggahedje d\u00e1n pro\u0161eavtta 2012:s. Pro\u0161eakta oa\u010d\u010dui nama B\u00e5\u00e5stede mii m\u00e1ttas\u00e1megillii mearkka\u0161a \u00b4ruoktot\u00b4.<\/p>\n<p>S\u00e1mi Museasearvi, RiddoDuottarMuseat ja vihtta ear\u00e1 ovttastahtton s\u00e1mi musea Norgga bealde leat leama\u0161an mielde B\u00e5\u00e5stede-barggus. Birrasii 2000 d\u00e1vvira Norgga \u00c1lbmotmusea ja Kulturhistorjj\u00e1la\u0161 musea vuorkk\u00e1in Oslos galget fievrriduvvot s\u00e1mi museaide. RiddoDuottarMuseat K\u00e1r\u00e1\u0161jogas, Guovdageainnus, Pors\u00e1\u014bggus ja J\u00e1hkovuonas galget \u00e1iggi mielde vuost\u00e1iv\u00e1ldit 740 d\u00e1vvira.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>130 s\u00e1mi kultur\u00e1rtna S\u00e1miid Vuork\u00e1-D\u00e1vviriidda<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>2018:s min musea oa\u010d\u010dui oamastanrievtti 130 s\u00e1mi d\u00e1vvirii B\u00e5\u00e5stede-pro\u0161eavtta bokte. D\u00e1id kultur\u00e1rtnaid gaskkas 78 d\u00e1vvira leat \u00e1lgo\u00e1lggus K\u00e1r\u00e1\u0161joga guovllus, 36 d\u00e1vvira mieht\u00e1 Finnm\u00e1rkku ja vel 16 d\u00e1vvira ear\u00e1 sajiin mieht\u00e1 Norgga.<\/p>\n<p>D\u00e1l\u00e1 sm\u00e1vva \u00e1vvo\u010d\u00e1j\u00e1husas mii \u010d\u00e1jehit vuos 80 s\u00e1mi d\u00e1vvira K\u00e1r\u00e1\u0161joga ja Deanu guovllus. D\u00e1vvirat ledje \u010dohkkejuvvon stuorra d\u00e1\u010d\u010da museavuorkk\u00e1ide 1800-1900-loguin. H\u00e1rvena\u0161 ja oalle boares d\u00e1vvirat dievasmahttet min s\u00e1mi museavuorkk\u00e1 K\u00e1r\u00e1\u0161jogas, masa eana\u0161 d\u00e1vvirat leat boaht\u00e1n nuppi m\u00e1ilmmisoa\u0111i ma\u014b\u014b\u00e1. Dievasmahtton museavuork\u00e1 add\u00e1 boahtte \u00e1iggis buori vejola\u0161vuo\u0111a \u010d\u00e1jehit s\u00e1mi historjj\u00e1 ja muitalit s\u00e1mi \u00e1rbevieruid birra.<\/p>\n<p>B\u00e5\u00e5stede-d\u00e1vvirat eai leat vel sirdon min museavuork\u00e1i. D\u00e1vviriid sirdin eaktuda ahte S\u00e1miid Vuork\u00e1-D\u00e1vviriid vuorkk\u00e1t galget o\u0111asmahttot ja viiddiduvvot. Dolo\u0161 d\u00e1vviriid seailluheapmi g\u00e1ibida ahte lieggasa, \u010duovgga ja \u00e1immu kvalitehta museavuorkk\u00e1in ja \u010d\u00e1j\u00e1huslanjain s\u00e1htt\u00e1 stivret ja reguleret. D\u00e1t s\u00e1htt\u00e1 \u0161addat vejola\u017e\u017ean go S\u00e1miid Vuork\u00e1-D\u00e1vviriid vistti o\u0111asmahttojuvvo. Mii s\u00e1vvat ahte eisev\u00e1lddit bohtet doarjut d\u00e1n o\u0111asmahttinbarggu.<\/p>\n<p><strong>Manne B\u00e5\u00e5stede lea deh\u00e1la\u0161 S\u00e1miid Vuork\u00e1-D\u00e1vviriidda?<\/strong><\/p>\n<p>D\u00e1vviriid m\u00e1hcaheapmi S\u00e1pm\u00e1i lea oassi s\u00e1mi kultuvrra eal\u00e1skahttimis. D\u00e1ruiduhttin, nuppi m\u00e1ilmmisoa\u0111i roasut ja o\u0111\u0111a \u00e1igge moderniseren leat \u010duohcan s\u00e1mi \u00e1vnnasla\u0161 ja vuoi\u014b\u014bala\u0161 kultuvrii ja s\u00e1megillii.<\/p>\n<p>Min kultur\u00e1rtnaid m\u00e1hcaheapmi movttiidahtt\u00e1 jurdda\u0161it \u010diek\u014baleappot s\u00e1mi historjj\u00e1 birra ja vie\u017e\u017eat inspira\u0161uvnna s\u00e1mi duodj\u00e1i ja d\u00e1idagii. D\u00e1vviriid m\u00e1hcaheapmi nanne s\u00e1mi ie\u0161dovddu ja s\u00e1megiela. Dolo\u0161 s\u00e1mi d\u00e1vvirat l\u00e1h\u010det dili muitta\u0161it s\u00e1mi dolo\u017eiid, min m\u00e1ttuid ja jurdda\u0161it o\u0111\u0111a \u00e1iggi birra. D\u00e1vviriid bokte s\u00e1htt\u00e1 buktit oidnosii die\u0111uid, mat leat buorre muddui vaj\u00e1lduvvon dahje mat eai leama\u0161 doarv\u00e1i bures dihtosis.<\/p>\n<p>S\u00e1miid Vuork\u00e1-D\u00e1vvirat besset viiddidit ja \u010diek\u014budahttit musea gaskkustanvejola\u0161vuo\u0111aid. Mii s\u00e1vvat ahte B\u00e5\u00e5stede-d\u00e1vvirat movttiidahttet ja geasuhit eambbo dutkama s\u00e1mi \u00e1vnnasla\u0161 kultuvrra vuo\u0111ul.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Eavttut d\u00e1vviriid v\u00e1lljemii<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u00e1vviriid geogr\u00e1fala\u0161 gulleva\u0161vuohta lei v\u00e1ldoeaktun kultur\u00e1rtnaid v\u00e1lljemii s\u00e1mi museaide B\u00e5\u00e5stede-pro\u0161eavttas. Ear\u00e1 eaktun ledje:<\/p>\n<ul>\n<li>teknihkka ja h\u00e1bmen<\/li>\n<li>d\u00e1vviriid ahki<\/li>\n<li>d\u00e1vviriid \u0161l\u00e1jat, m\u00e1llet ja lohku<\/li>\n<li>estetihkka, d\u00e1iddala\u0161vuohta ja vuoi\u014b\u014bala\u0161vuohta<\/li>\n<li>d\u00e1vviriid duog\u00e1\u0161historj\u00e1<\/li>\n<li>S\u00e1miid Vuork\u00e1-D\u00e1vviriid vuoruheamit ja \u010dohkkenvuohki<\/li>\n<li>d\u00e1vviriid varia\u0161uvnnat<\/li>\n<li>gaskkustan\u00e1rvu ja dutkama potensi\u00e1la<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>S\u00e1miid Vuork\u00e1-D\u00e1vviriid boahtte \u00e1iggi doaivva<\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>S\u00e1vvamis B\u00e5\u00e5stede-d\u00e1vvirat lagamus \u00e1igge fievrriduvvojit SVD vuork\u00e1i. Dalle S\u00e1mi Vuork\u00e1-D\u00e1vviriid g\u00e1lledeaddjit besset oaidnit s\u00e1mi kultur\u00e1rtnaid musea \u010d\u00e1j\u00e1husain.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>Bagadus neahtta\u010d\u00e1j\u00e1hussii<\/strong><\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Deaddil li\u014bkka ja geah\u010da d\u00e1vviriid govaid: <a href=\"https:\/\/rdm.no\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Baastede_SVD-Davvirat_samas.pdf\">MIN KULTUR\u00c1RBBI M\u00c1HCAHEAPMI S\u00c1PM\u00c1I <\/a><\/p>\n<p>Jus h\u00e1liidat diehtit eambbo d\u00e1vvira birra, de deaddil li\u014bkka \u201cLassedie\u0111ut\/Mer informasjon\u201d gova b\u00e1lddas. Li\u014bka lea DigitaltMuseum-neahttasadj\u00e1i masa Norgga \u00c1lbmotmusea ja Kulturhistorjj\u00e1la\u0161 musea leat bidjan die\u0111uid vuork\u00e1d\u00e1vviriid birra. Deaddil dasto njuola gurut bajit \u010diegas vai boa\u0111\u00e1t ruovttoluotta neahtta\u010d\u00e1j\u00e1hussii.<\/p>\n<p>Mii s\u00e1vvat ahte neahtta\u010d\u00e1j\u00e1hus lea gelddola\u0161 ja movttiidahtti!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2>Lihkku beivviin!<\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u010c\u00e1j\u00e1husa h\u00e1bmen ja teavsttat: Jelena Porsanger, John Thorbj\u00f8rn Teigen, Paula Rauhala ja Marthe Tokle Brobakke<\/p>\n<p>V\u00e1ldog<span style=\"display: inline !important; float: none; background-color: #ffffff; color: #333333; cursor: text; font-family: Georgia,'Times New Roman','Bitstream Charter',Times,serif; font-size: 16px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: left; text-decoration: none; text-indent: 0px; text-transform: none; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; word-spacing: 0px;\">ovva &#8220;Lihkku beivviin!&#8221;: Siv Marit Turi, Nils Mathis Anthi Helmen<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sm\u00e1vva neahtta\u010d\u00e1j\u00e1hus \u00e1vvobeaiv\u00e1i &quot;Min kultur\u00e1rbbi m\u00e1hcaheapmi S\u00e1pm\u00e1i&quot; Geah\u010da s\u00e1mi d\u00e1vviriid mat bohtet museai B\u00e5\u00e5stede-pro\u0161eavtta bokte. Lihkku S\u00e1mi \u00e1lbmotbeaiv\u00e1i!<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8840,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-8796","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-se"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdm.no\/se\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8796","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdm.no\/se\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdm.no\/se\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdm.no\/se\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdm.no\/se\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8796"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdm.no\/se\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8796\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdm.no\/se\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdm.no\/se\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8796"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdm.no\/se\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8796"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdm.no\/se\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8796"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}